2 bài học lớn sau 3 năm đi làm @ Unilever

2 bài học trong 3 năm đi làm, tự nhiên nghĩ ra vì lâu lắm không viết được gì tử tế.
______________

1. expect the unexpected. (tạm dịch: hãy chấp nhận là chuyện quái gì cũng có thể xảy ra, đặc biệt là mấy thứ mình nghĩ làm thế quái nào có thể xảy ra.)

từ chuyện đơn giản: một chiếc văn phòng gọn gàng, mọi thứ thẳng thớm, hoàn hảo từng đường nét như trong The Internship rất khó tồn tại theo kỳ vọng. đôi khi, chỗ ngồi của bạn chỉ để vừa được laptop 14 inch, thêm con chuột.

cho đến chuyện phức tạp hơn: hoạt động nhóm trong môi trường nào thì cũng phức tạp và khổ sở. nếu may mắn có nhóm đồng nghiệp tốt, khả năng cao đối tác bên ngoài dở ẹc, lầy lội (mình cũng từng đóng vai này, mình biết). nếu may mắn có đối tác bên ngoài lành tính, yên tâm là một mắt xích nào đó bỗng sẽ đứt đoạn khi mọi thứ đang rất yên lành. chẳng có logic gì, nhưng cứ là chuyện thường thấy.

cho đến chuyện vĩ mô là: đôi khi thứ mình kỳ vọng muốn thay đổi, không thể thay đổi được trong hoàn cảnh đó. như trong các tập đoàn đa quốc gia, có thể quy trình áp dụng trên toàn cầu vài năm, hay như trong start-up, nhiều khi là ông CEO (chắc thế…).

một em bé mình rất thương từng nói, đại loại là: “nếu đã điều không thể thay đổi, thì bọn em xem đó như những ngọn sóng, học cách nương theo để đi xa hơn.” cùng là một cách ví von thú vị.

2. do-ing is just never enough, if you don’t SPEAK it out loud. tạm dịch: làm gì cũng nên HÉT LÊN cho người-cần-nghe cùng nghe.

mình từng tin vào chuyện: cứ cần mẫn làm đi, rồi một ngày nào đó mọi người sẽ hiểu ra những nỗ lực của mình. tin mù quáng như cách một đứa nhỏ 3 tuổi tin vào truyện cổ Andersen. nhưng rồi mình nhận ra rằng, bà tiên thì cũng cần tu 9 kiếp mới thành (chắc thế), hầu hết mọi người đều không phải là tiên để luôn sẵn sàng úm ba la hô biến (chắc chắn). và đến Lọ Lem (Cinderella) cũng phải ngồi khóc rõ to thì bà tiên mới xuất hiện.

có hai khả năng có thể xảy ra khi bạn không HÉT:

• một là, thế giới tưởng bạn vẫn ổn, và bạn tiếp tục được giao nhiều việc hơn. cho đến một lúc bạn không còn ổn, nhưng thế giới vẫn nghĩ bạn ổn. rồi sau đó thì… không có sau đó nữa, vì bạn bỏ cuộc do quá mệt mỏi vì không được ai chú ý.
• hai là, bạn và một bạn khác làm hai thứ giống hệt nhau. bạn kia hét to hơn nên được hỗ trợ nhiều hơn. và sau đó thì… cũng không có sau đó nữa, vì bạn bỏ cuộc do tức tưởi cảnh mình bị cô lập, không được quan tâm, whatsoever.

dĩ nhiên, HÉT to quá cũng dễ khiến người khác khó chịu.

điểm khác biệt giữa: (1) đứa nhỏ 3 tuổi la muốn bể tường ngăn cách để đòi quà (dựa trên kinh nghiệm cá nhân), (2) cô gái xinh xắn cắn môi mắt lấp lánh nhìn cây son lưu luyến không dừng,
không phải chính là cách HÉT sao?

HÉT đúng, đủ, tinh tế, mang lại giá trị kinh tế và tinh thần cao, chính là điều mà càng trưởng thành, càng thấy là nghệ thuật chân chính.

vậy đó.
chấm.