7 big and small lessons @ employee

mình đi làm từ năm nhất.

7 công việc không hẳn lấp lánh ánh hào quang, nhưng mình luôn cố gắng nhất có thể.

1. phục vụ ở một quán cà phê. học làm pha chế (barista). có khách bảo đến quán vì quý mình.

2. sales tại hội chợ cho cửa hàng bánh Nhật. bán sạch bánh vào hai phần ba sự kiện.

3. telesales cho một trung tâm nhỏ. lần đầu sales bằng tiếng Anh.

4. staff – nhân viên ở một nhà hàng bia thủ công nhỏ, giờ là nhãn lớn nhất Việt Nam. lần đầu biết đến khái niệm tạo trải nghiệm trong ngành hàng F&B.

5. designer – thiết kế cho vài dự án bé xinh. học chuyện đừng bao giờ xóa thiết kế đầu tiên.

6. tutor – dạy kèm tiếng Anh. lần đầu nghĩ đến việc cá nhân hóa trải nghiệm học tập.

7. thực tập sinh Nhân sự (HR Intern) tại tập đoàn Unilever to to. làm mãi rồi cũng (trộm vía) lọt sổ nhận phiếu bé ngoan là nhân viên giỏi của năm trước khi quyết định về vườn.

— và đây là 7 bài học nhỏ to mình học được. sắp xếp ngẫu nhiên.

1. giá trị của đồng tiền.

công việc đầu tiên của mình được trả lương 12 nghìn đồng/ tiếng. thời điểm đó, một dĩa cơm ngon là 3 tiếng đứng rũ chân.lớn lên một chút, mỗi lần nghe các em thuyết trình trong các cuộc thi dõng dạc đại ý là, hai sản phẩm cách nhau 10 nghìn đáng là bao, mình đều nhớ đến những ngày 2012 đó. với (rất) nhiều người, 10 nghìn bao là đáng.

2. chiến lược (strategy) là phép màu kết thúc lúc 12 giờ đêm.

sự chăm chỉ, chân thành, đồng điệu về giá trị sẽ giúp bạn tự thân tỏa sáng.

3. sẽ chán. sẽ có rất nhiều công việc không tên. đời đời sẽ ghi công mình nếu tìm giải pháp cho 2 điều đó.

(lấy cảm hứng từ câu tiếng Anh thật sự hay: You need to let the little things that would ordinarily bore you suddenly thrill you.)

dù là người lớn nhất, ngôi sao sáng nhất đều sẽ trải qua những công việc không tên chán chường, như điền số vào một template excel nghìn cột, chia sẻ bài viết vào trăm chiếc nhóm cộng đồng, đọc ba bốn bảy tài liệu để tìm ra 3 điểm chung nhất.

cách duy nhất, có lẽ là kiên nhẫn, chấp nhận đó là một phần của quá trình, hoặc hét lên cầu tín hiệu từ vũ trụ.phàm là đứa hay la hét, mình thường nhận được 1 hàm Excel, 1 công cụ số mới toanh hoặc cũ mèm mà giờ mới hay biết, 1 người đồng chí cùng cạn ly nước mắt, và xịn nhất là một buổi phỏng vấn với một anh Founder để đào sâu vấn đề để làm sản phẩm mới .

4. rotation – chuyển đổi phòng ban trong công ty là một việc tốn rất nhiều công sức, dễ thở hơn khi bạn là Management Trainee.

bạn là một toa tàu trong một đoàn tàu đang chạy. để bạn đổi sang một đoàn tàu khác, tất cả các toa đều phải dừng lại. việc chọn chỗ an toàn cho cả đoàn tàu dừng thay toa, xem bạn phù hợp ở toa số mấy của đoàn tàu tiếp theo, hành trình sắp tới bạn cần bảo dưỡng, thay máy gì, về cơ bản, thiệt tốn rất nhiều công sức.

management trainee, mặt khác, lại giống như một chiếc động cơ tăng tốc dự phòng. toa nào gắn cũng được, tàu nào gắn cũng hay. trước khi bạn trở thành một toa tàu chính thức, bạn được tạo nhiều cơ hội nhất để xem mình phù hợp ở đâu, và gắn ở đâu thì đoàn tàu ấy chạy nhanh nhất.

5. đừng quan tâm về tỉ lệ thành công / tỉ lệ chọi khi ứng tuyển.

đi làm thì khác với đi thi đại học. xu hướng chung là quản lý thà gánh việc còn hơn chọn người không phù hợp. càng không có một đáp án đúng và đủ cho việc ai là người phù hợp. mỗi công việc, mỗi người sếp, mỗi yêu cầu, mỗi thời điểm đều là biến số kết hợp lại. đừng cố đoán. hai con số duy nhất mình nghĩ bạn nên tin là:

– 1:1 – bạn có đang làm tốt so với bản thân mình chưa, và,

– 50% – bạn luôn có 50% thành công khi bắt đầu

6. chọn công ty vừa ghét ghét vừa thương thương (love-hate relationship) thì hay hơn là mù quáng (blind love).

vì ghét nên muốn sửa. vì muốn sửa nên cố gắng. vì cố gắng nên lại đi xa.

mù quáng yêu thương để rồi nhận ra mình luôn có thể bị thay thế hoặc công ty iu không đạt điểm 10 tròn trĩnh thì dễ chết tâm lắm.

và chắc cũng vì thế, phải đến 7 trên 10 người mình từng phỏng vấn tại Unilever đều bảo rằng: “anh/ chị chưa bao giờ nghĩ là mình làm Unilever đâu.”.

7. bạn không cần một chức danh (title) để chứng minh là mình giỏi, nhưng bạn cần quá trình chuẩn bị cho kỳ thi lớn ấy để tôi rèn bản thân.

mình luôn phải nén sự không thiện cảm với câu nói “lý do em muốn tham gia (x) là để chứng minh năng lực của bản thân.”.

những người mình tôn trọng nhất cũng thường là những người hiểu bản thân và năng lực của mình nhất, để tự trả lời được những câu hỏi: với những thông tin mình đang có hiện tại, mình sẽ muốn làm gì trong vài năm tới? mình muốn trở thành ai? mình muốn cùng công ty này đạt được điều gì?

cũng là lý do mình thích tham gia các cuộc thi như Ứng Viên Tài Năng. áp lực vừa đủ, không gian vừa xinh để suy nghĩ sâu và nhanh hơn cho các câu hỏi lớn đó. bạn có thể thử.

một nghìn một trăm hai mươi sáu từ là quá dài so với tiêu chuẩn của mạng xã hội, nhưng sẽ không bao giờ là đủ để mình cảm ơn bạn vì đã nghiêm túc đọc tới đây. mình tin bạn đang rất nỗ lực để tìm kiếm một công việc tốt, và nếu bạn nghĩ mình có thể hỗ trợ được gì, hãy thử nhắn mình.

vẫn như mọi khi, chúc bạn một ngày thiệt hiền .