là một câu hỏi nằm mãi trong đầu mình những ngày qua.
và bài viết này đơn thuần là một ghi chú nhỏ trên hành trình tìm kiếm câu trả lời
khoảng 2 năm trở lại đây, số lời tạm biệt mà mình phải nói – trực tiếp – có lẽ gần đến hàng trăm.
lời tạm biệt với các em, các bạn trước ngày mình sang Mỹ.
lời tạm biệt với các em, các bạn, các thầy cô và những người mình đã gặp ở Mỹ.
và gần đây nhất, lại là một chuỗi những lời tạm biệt với những người mà – nếu xét về thời gian biết nhau ngắn ngủi, có lẽ mình không nên cảm thấy day dứt đến vậy – nhưng mình đã – rất – suy.
mình dành một buổi sáng (xa xỉ nhỉ) để nghĩ về những lời tạm biệt mình đã để lại với từng người, hầu hết đều có thể quy về 3 loại:
nhóm 1, không có lời tạm biệt.
các cuộc trò chuyện vẫn ra diễn ra bình thường, không có một dấu hiệu nào cho thấy mình sẽ rời đi. đến một thời điểm nào đó, người đó sẽ bắt đầu nhận ra rằng mình không còn ở chung một bối cảnh, không gian, thời gian với họ nữa.
người đó có thể biết điều đó thông qua một email, hoặc qua một cuộc trò chuyện “ơ mày chưa biết à, Hương đi rồi.”.
người đó có thể bất ngờ trong giây lát rồi lại thôi, cuộc trò chuyện sẽ tiếp tục với một chủ đề khác.
người đó cũng có thể sẽ vồ lấy điện thoại nhắn lại với mình ngay lập tức “tại sao đi mà không bảo?”
thường thì nhận những tin nhắn như vậy, mình sẽ bảo, đại ý là, “vì việc mình rời đi hay không cũng không thay đổi gì cách chúng mình trò chuyện. mình vẫn luôn chỉ cách bạn một tin nhắn thôi.”.
nhóm 2, một lời chào tạm biệt.
là khi kết thúc cuộc trò chuyện cuối với người đó, mình sẽ bảo “đây là ngày cuối/tuần cuối mình ở đây rồi, nên chắc đây là một lời chào tạm biệt.”.
hoặc là mình sẽ chủ động nhắn hỏi, “còn tiện gặp nhau không? đây là ngày cuối/tuần cuối mình ở đây rồi.”
thường khi mình quyết định nói điều này, mình nghĩ rằng sẽ còn rất-rất-rất lâu nữa, hoặc thậm chí là, chẳng bao giờ mình sẽ gặp lại người này ngoài đời nữa.
hoặc là, bối cảnh, không gian và thời gian sẽ không còn là chất xúc tác đủ để mình và họ có thể có những cuộc trò chuyện giống như trước đây.
khi nói ra câu nói ấy, mình có mong là, cuộc trò chuyện cuối cùng này có thể là về mình và họ – về những gì chúng mình đã trải qua và cả là những gì mình và họ muốn nói nhưng chưa kịp.
những lời này cũng sẽ được mình khắc ghi lại cùng với bối cảnh, không gian và thời gian mà nó diễn ra. điều này quan trọng.
nhóm 3, nhiều hơn là một lời chào.
lần đầu tiên mình bắt đầu những lời chào này là khi rời công ty đầu tiên mà mình gắn bó gần 5 năm. mình thiết kế hẳn một bộ thiệp và quà riêng cho từng người mà mình muốn gửi lời chào tạm biệt đến với họ.
mình chọn viết – vì mình mong rằng người đó biết là họ quan trọng với mình như thế nào trong bối cảnh, không gian và thời gian đó thêm nhiều lần nữa – và mình cả nghĩ rằng họ sẽ cần đọc lại những lời này vào một ngày nào đó khác.
mình chọn quà – vì mình mong sẽ vẫn được hiện diện trong cuộc sống của họ bằng cách này hoặc cách khác, mang lại niềm vui hoặc sự hữu dụng cho họ – như cách mà sự hiện diện của họ có ý nghĩa với mình.
nhóm 3 cũng là nhóm khiến mình áp lực nhất, vì mình thường có xu hướng trầm trọng hóa với từng từ hoặc từng món quà mà mình chọn thay vì chỉ đơn thuần cho vui. mình vẫn đang tập để bớt khắt khe với bản thân hơn ở đoạn này.
và dù là đã dành cả một buổi sáng để suy nghĩ về phân loại các lời tạm biệt mình từng có, mình chật vật ở việc xác định tiêu chí để xem nhóm nào sẽ thật sự “tốt”.
“tốt” là tốt với mình, hay với người được nhận?
nếu là tốt với mình – thì mỗi bối cảnh khác nhau lại có định nghĩa khác. nếu là tốt với người được nhận – thì có chăng mình lại phải làm một bài nghiên cứu khoa học rồi?
tiêu chí duy nhất mà mình nghĩ được đến hiện tại – đó là tâm thế của mình trong việc nói lời tạm biệt. mình có đang làm điều đó với tất cả sự chân thành và dũng cảm? hay mình chỉ đang chọn cách trốn chạy không dám đối diện với sự thật rằng mình đã chọn kết thúc một điều gì đó?
sau tất cả mớ bòng bong suy nghĩ không có câu trả lời này,
“How lucky I am to have something that makes saying goodbye so hard” – Winnie The Pooh
mình bỗng nhận ra mình may mắn thế nào vì đã được gặp những con người, những bối cảnh, không gian và thời gian khiến việc nói lời tạm biệt trở nên thật khó khăn.
cảm xúc khó chịu khi phải nói lời tạm biệt này là không thể tránh khỏi,
nhưng vì tất cả những lời tạm biệt này đều quan trọng,
mình chắc là phải tập đồng hành cùng sự khó chịu này, cả đời.
_______________________________
“như thế nào là một lời tạm biệt tốt.” là 1014 từ của tuần thứ 25 trong thử thách 35 tuần viết liên-tục. bạn có gì muốn hỏi mình hông?